Gratis verzending in NL
Binnen 1 - 2 werkdagen bezorgd
CO2 neutrale bezorging

Share

Wat is bamboe?

De bamboeplant is een grassoort met een harde holle stengel die het hele jaar door groen blijft. Er bestaan maar liefst honderden tot wel duizenden bamboe soorten die over de hele wereld op verschillende plekken groeien. Daarnaast is bamboe een nuttig multi inzetbaar product. Maar wat voor plantensoort is bamboe eigenlijk? Hieronder volgt een korte uitleg over de biologie van de bamboeplant, de bamboe bladeren en wat het verschil is tussen bamboe en katoen.

Bamboe plant

Bamboe planten hebben verschillende kenmerken die de bamboe karakteriseren als bamboe plant. Alle bamboe soorten hebben harde, houtachtige holle stengels en worden geschaard onder de noemer groenblijvende grassen. Ook heeft bamboe slechts één groeiseizoen. Dit betekent dat wat er ook gebeurd, bamboe staat het hele jaar door overeind en blijft groen, waardoor de oude stengels – ook wel oude halmen – niet geknipt hoeft te worden. In tegenstelling tot bijvoorbeeld varens, die in de winter hun bladeren verliezen en waarvan de stengels na de winter moeten worden afgeknipt. 

Bamboe is buigzaam

Daarnaast is bamboe buigzaam in vergelijking met andere plantensoorten. Dit is gunstig wanneer de bamboe bijvoorbeeld als schutting in de tuin gebruikt wordt. Maar ook bij het bouwen van constructies is de buigbaarheid van bamboe een pre: in beiden gevallen zorgt de buigbaarheid er voor dat de bamboe langer mee zal gaan. Het is dan ook niet voor niets dat er in het dagelijks leven wel eens gerefereerd wordt aan het spreekwoordelijk gezegde ‘zo buigbaar zijn als bamboe’. 

Bamboe soorten

Er zijn verschillende soorten bamboe planten die onder te verdelen zijn in twee categorieën: de woekerende en de niet woekerende bamboe planten. De woekerende bamboe plant – ook wel sympodiale bamboe genoemd – groeit verticaal en heeft meerdere ondergrondse uitlopers verspreid over een groot stuk land. Door de verticaal verspreidende rhizomen kan het voorkomen dat een bamboe bos volledig is ontstaan uit slechts één ondergrondse bamboe wortelstok. 

De niet woekerende bamboe plant – ook wel de monopodiale bamboe – daar en tegen, groeit horizontaal dieper de grond in en concentreert zich op één plek. De wortelstokken groeien uit tot nieuwe halmen en komen niet ver van de oude stengels uit de grond. Door dat deze bamboesoort zich concentreert op één plek, is deze bamboe plant geschikt als kamerplant of voor in de tuin of op het balkon. In dat geval kan de bamboe plant dienen als afscheiding van de ruimte, om hoogte te creëren of om een muur te bedekken. Tenslotte zijn deze twee categorieën bamboe planten onder te verdelen in wel duizend verschillende soorten bamboe.
In de maand mei zijn de meeste bamboesoorten in volle groei. Dit is te herkennen aan de jonge uitlopers – ook wel bamboescheuten genoemd – die overal uit de grond komen. Het is dan ook belangrijk dat in dit groeiseizoen de bamboe plant bij langdurige droogte extra water krijgt. In sommige gevallen zijn deze bamboe scheuten eetbaar, en dan is het voorjaar ook de juiste tijd om te gaan oogsten.

Bamboe bladeren

Het voorjaar is ook het moment dat er nieuwe bladeren uit komen en de oude bladeren voorzichtig worden weggedrukt. De bamboe plant heeft een jaarlijkse bladwisseling, waardoor de bamboe natuurlijke privacy biedt in alle seizoenen van het jaar. In het optimale klimaat zou bamboe zelfs nooit zonder blad moeten zitten.

Bamboe blad cyclus

De bamboe bladeren groeien aan het uiteinde van de bamboe stengels en zij hebben een bijzondere levenscyclus. Het nieuwe blad – ook wel loog – ontstaat in het voorjaar als een kleine bamboe scheut achter het bestaande blad. De kleine spruit groeit uit tot de lengte van een blad en rolt voorzichtig af. Aan het einde van dit proces wordt het bestaande loof door de plant afgeworpen. De wisseling verloopt geleidelijk en kan onopgemerkt blijven, tenzij deze nauwkeurig in de gaten wordt gehouden. 

Het blad ondergaat een natuurlijke veroudering tijdens de jaarlijkse blad cyclus. Bodemgesteldheid, het soort en het weer kunnen ervoor zorgen dat het blad ook iets andere kleurschakeringen vertoont. Bladeren aan het einde van de cycli worden vatbaarder voor bacteriën, schimmel en zelfs schildluis infecties. Dit zijn natuurlijke verschijnselen en mechanismen die doorgaans niet worden overgedragen op het nieuwe gebladerte.

Zodra het oude loof is gevallen, is het verstandig om het blad te laten liggen. De bladeren hebben verscheidene nuttige functies te vervullen in de bamboebossen. De bladeren bevatten veel silica en bamboe haalt zijn kracht uit silica. Bamboe bladeren zijn als een natuurlijke meststof die de groei van de plant in toekomstige jaren helpt. De ontbinding van de bladeren en het vrijkomen van voedingsstoffen gebeurt meestal binnen een jaar na het vallen van het gebladerte. Het gebladerte is ook nuttig om concurrerende groei van de wortels in de grond te onderdrukken. 

Bamboe bladeren in gebruik

Bamboe bladeren worden op verschillende manieren gebruikt omdat zij rijk zijn aan vezels, eiwitten en silica. Daardoor kan bamboe bijvoorbeeld gebruikt worden in thee, bier, medicinale middelen, aromatherapie en etherische oliën. Door dat de bamboebladeren eiwit rijk zijn, is het ook te gebruiken als veevoer. De huidige consumentenproducten waaronder ook papier en textiel richten zich voornamelijk op de bamboe halmen. Hierdoor worden de bladeren nog wel eens over het hoofd gezien, terwijl deze juist op verscheidene manieren gunstig ingezet kunnen worden.

Wat is beter: bamboe of katoen? 

Bamboe wordt meer en meer gebruikt als vervangend materiaal. Niet alleen wordt bamboe gebruikt als vervangend materiaal voor bijvoorbeeld hout en plastic, maar bamboe kan ook tot textiel gemaakt worden. Bamboe textiel wordt vaak naar verwezen als duurzamer en daardoor beter dan katoen productie. Gedeeltelijk is dit waar, maar niet helemaal. In de laatste paar paragrafen gaan we hier op in: wat is duurzamer, katoen of bamboe?

Katoenproductie

Katoen is de meest bekende soort textiel en ligt in ieder zijn kleding kast. Bij katoenproductie worden vaak pesticiden of kunstmest gebruikt om te groeien, waardoor de plant sterker wordt. Dit zorgt er echter wel voor dat de chemicaliën worden afgebroken, waardoor er zwak materiaal ontstaat dat gemakkelijk beschadigd. Een oplossing hiervoor is biologisch katoen fabriceren. Door het ontbreken van de schadelijke chemicaliën gaat kleding of ander textiel van biologisch katoen daardoor langer mee zonder scheuren of gaten. Daarnaast is katoen gemakkelijk te onderhouden omdat de stof geen speciale was praktijken vereist. 

Bij katoenproductie gaat de katoen door een machine die de vezels scheidt van de zaden en andere resten, zodat ze tot garen kunnen worden gesponnen. Dit garen kan vervolgens tot stof worden geweven of bereid. Na de productie wordt het eindproduct klaargemaakt voor de volgende klant door het te bleken/verven/bedrukken/etc. 

Bamboe productie

Bamboe daarentegen is een regenererende plant, dat betekent dat de plant niet elk jaar opnieuw geplant hoeft te worden om te produceren. De bamboeplant gebruikt ook maar één derde van het water dat de katoenplant gebruikt en zij kan in verschillende soorten klimaat groeien. Ook heeft de plant dikkere en sterkere vezels, waardoor het een duurzame stof is. Een bamboevezel kan veel vocht opnemen, waardoor er minder kleurstof nodig is om te kleuren. Daar bovenop is het ook nog een anti allergische stof en erg zacht. Ook heeft  bamboe textiel antimicrobiële eigenschappen, waardoor het nare geurtjes voorkomt en helpt de bacteriën die in kleding gaan zitten te verminderen.

Chemische productie

Uiteindelijk zijn er twee manieren om bamboe textiel te verwerken: op chemische en mechanische wijze. Wanneer er chemicaliën worden gebruikt wordt de bamboe gekookt en daarna meerdere malen gebleekt. De bamboe vezels voor het maken van bamboe textiel producten worden vaak op chemische wijze bewerkt. Dit is het “koken” van de bamboe waarbij sterke chemische middelen worden gebruikt zoals sodium hydroxide en carbon disulfide, gecombineerd met meerdere fases van bleken. Het wordt daarna weer verhard met een zwavelzuuroplossing, waarna er een vezel van kan worden gemaakt. Bovendien worden de chemische middelen daarnaast niet gerecycled en worden daarom vaak in het water geloosd.

Mechanische productie

Wanneer de bamboe plant op een mechanische manier wordt verwerkt, worden de stengels geplet en met behulp van natuurlijk oplossende enzymen wordt een papperige hoop gecreëerd. Hierna worden alle intacte vezels uit de overgebleven “slurry” gekamd en tot garen gesponnen. Ditzelfde proces wordt ook gebruikt voor linnen, vlas en hennep. Bamboi heeft ook een soortgelijk productieproces, waarbij er alleen geen garen van worden gesponnen maar papier van wordt gedrukt. De bamboe wordt dan wel gewassen in natronloog, maar dit is een natuurlijke stof en 100% biologisch afbreekbaar. Het is belangrijk om te benoemen dat het productieproces van Bamboi bamboe wc papier anders is dan het chemische productieproces van bamboe textiel. 

Kortom, bamboe is een veelzijdige plant die voor verschillende doeleinden gebruikt kan worden. De bamboeplant blijft het hele jaar door groen en is erg buigzaam. Uit de stengels van de bamboe plant groeien de bladeren, die meerdere gezondheidsvoordelen met zich mee brengen en door het hoge eiwitgehalte ook kunnen dienen als veevoer. Tenslotte verschilt de bamboe productie sterk van katoen productie. Mits de bamboe productie op mechanische wijze wordt uitgevoerd, en dat is ook het geval bij Bamboi toiletpapier, kan worden geconcludeerd dat bamboe productie duurzamer is dan katoenproductie.